De Europese Commissie (“Commissie”) heeft aangekondigd een formeel onderzoek in te stellen naar het Chinese e-commerce platform Shein.[1] Het onderzoek spitst zich toe op het verslavende ontwerp van de webwinkel, het gebrek aan transparantie van aanbevelingssystemen en de verkoop van illegale producten, waaronder producten die mogelijk seksueel misbruik van kinderen inhoudt. Met deze praktijken zou Shein de Europese Digitale Diensten Verordening (“DSA”) en Europese veiligheidsnormen hebben overtreden. Het besluit is genomen naar aanleiding van voorlopige analyses van de risicobeoordelingsverslagen die Shein op grond van haar verplichtingen uit de DSA met de Commissie heeft gedeeld, de antwoorden op formele verzoeken om informatie van de Commissie en informatie verkregen van derden.
Shein lag afgelopen najaar al onder vuur vanwege de verkoop op hun webshop van sekspoppen met een kinderlijk uiterlijk. De Franse Justitie is naar aanleiding hiervan al een onderzoek gestart naar de verspreiding van gewelddadige, pornografische of onwaardige boodschappen die toegankelijk zijn voor minderjarigen.[2] Een poging om het hele bedrijf te weren van de Franse onlinemarkt strandde omdat de Rechtbank in Parijs dat disproportioneel achtte. Ook loopt er sinds vorig jaar een onderzoek van het EU-netwerk voor consumentenbescherming (CPC) naar Shein vanwege mogelijke inbreuken op het consumentenrecht.
De Europese Commissie heeft aangegeven dat er mogelijk sprake is van ‘systemische risico’s, waarbij een groot platform structureel tekortschiet in het voorkomen van misstanden. De DSA verplicht platforms namelijk om informatie te verzamelen over externe verkopers, niet-conforme producten actief op te sporen en om doeltreffende maatregelen te nemen om problemen te vermijden. Op grond van artikel 34 van de DSA moeten dergelijke platforms daartoe risicobeoordelingen uitvoeren en zijn zij verplicht op verzoek van de Commissie informatie te delen.
Daarnaast verplicht de DSA Shein tot transparantie over de belangrijkste parameters die voor haar aanbevelingssystemen worden gebruikt en moet zij gebruikers ten minste één gemakkelijk toegankelijke optie bieden die niet is gebaseerd op profilering voor elk aanbevelingssysteem.
Een aanbevelingssysteem is een volledig of gedeeltelijk geautomatiseerd systeem dat door een online platform wordt gebruikt om specifieke informatie voor te stellen of prioriteit te geven, als gevolg van een door een gebruiker ingediende zoekopdracht. De DSA kent een aantal verplichtingen met betrekking tot transparantie over de parameters van dat aanbevelingssysteem. Die parameters bepalen waarom bepaalde informatie aan een specifieke gebruiker wordt voorgesteld. Deze verplichtingen zijn opgenomen in artikel 27 van de DSA. Het moet voor de gebruikers van Shein op basis hiervan begrijpelijk zijn hoe resultaten naar aanleiding van een zoekopdracht geprioriteerd en/of gerangschikt worden. De Commissie onderzoekt nu ook of Shein voldoende transparant is over de aanbevelingssystemen die zij op de website en in de app gebruikt.
Daarnaast geldt er voor online platforms een verbod op dark patterns in het ontwerp van het platform. Dat betekent dat aanbieders van online platforms de online omgeving niet zodanig mogen ontwerpen dat het gebruikers misleidt, manipuleert of hun vermogen om vrije en geïnformeerde beslissingen te nemen anderszins wezenlijk verstoort of ondermijnt. Dat volgt uit artikel 25 van de DSA. Voorbeelden van dark patterns zijn het onredelijk moeilijk maken om aankopen te staken of keuzes op een niet-neutrale manier tonen om de gebruiker ertoe te brengen bepaalde keuzes te maken.
De Commissie onderzoekt nu of Shein het verbod op dark patterns overtreedt door het verslavende ontwerp van de webshop op zowel de website als binnen de app. Onder dit verslavend ontwerp wordt onder andere begrepen het geven van punten of beloningen aan consumenten voor betrokkenheid op de website of app, alsook de systemen die Shein heeft opgezet om risico’s op verslavingen te beperken
Als blijkt dat Shein de regels uit de DSA heeft overtreden, kan de Commissie een boete opleggen tot 6% van de wereldwijde jaaromzet. Voor Shein, met een omzet van € 32 miljard in 2024, kan dat oplopen tot bijna twee miljard euro. Er geldt geen wettelijke termijn waarbinnen de procedure moet worden afgerond, dus de uitkomst zal nog even op zich laten wachten.
De timing voor Shein is ongelukkig, nadat zij kortgeleden hun eerste fysieke winkel openden in Parijs. In aanloop naar de opening van de winkel vonden vele protesten plaats. De winkel is controversieel vanwege de vele beschuldigingen van namaak, mensonterende werkomstandigheden en het gebrek aan duurzaamheid bij de fabrikant.
Vragen?
De aankondiging van het onderzoek naar Shein is een duidelijk signaal dat de Commissie haar handhavingspijlen nu ook gaat richten op e-commerce platforms. Zij doen er goed aan om na te gaan of zij voldoen aan alle vereisten op grond van de DSA.
SOLV adviseert cliënten regelmatig over verplichtingen uit de DSA en andere Europese regelgeving met betrekking tot e-commerce platforms. Om vrijblijvend te sparren kunt u contact opnemen met Kim van Haastrecht, Jelle van den Biggelaar of Emma Messemaeckers van de Graaff.
[1] Persbericht 17 februari 2026, Commissie start onderzoek naar Shein in het kader van de wet inzake digitale diensten.
[2] NOS 6 november 2025, Frankrijk wil EU-onderzoek naar Shein om sekspoppenschandaal.
